Lamina Öncesi Prova (Mock-up) Nedir, Nasıl Yapılır?

16.10.2026

Lamina Öncesi Prova (Mock-up) Nedir, Nasıl Yapılır?

Lamina yapılmadan önce yeni gülüş dijital olarak tasarlanır ve geçici bir malzemeyle dişlerin üzerine aktarılarak ağız içinde denenir. Bu provaya "mock-up" denir. Hasta gülüşünü aynada, konuşurken ve gülerken görür; onay verdiği tasarım hem laminaların biçimini hem de dişten ne kadar aşındırma yapılacağını yönlendirir.

Tıbbi içerik: Dt. Ahmet Dikici tarafından gözden geçirildi · D Clinic (Meram, Konya) · 16 Ekim 2026

Prova (mock-up) nedir?

Lamina (yaprak porselen), dişlerin ön yüzüne yapıştırılan ince porselen tabakalardır. Dişlerde yapılan aşındırma geri alınamadığı için tasarımın önceden görülmesi önemlidir. Prova iki aşamada yapılır:

Aşındırma öncesi gülüş provası (mock-up): Dijital olarak hazırlanan tasarım, dişlere herhangi bir işlem yapılmadan, diş renginde geçici bir malzemeyle dişlerin üzerine aktarılır.
Yapıştırma öncesi deneme: Laboratuvarda üretilen laminalar, yapıştırılmadan önce dişlerin üzerinde denenir.

Dijital tasarım ile ağız içi provanın farkı

Dijital gülüş tasarımı, hastanın fotoğrafları ve dişlerinin ölçüsü üzerinden dişlerin boyunu, biçimini ve dizilimini planlamayı sağlar. Araştırmalar, dijital tasarımın hekimle hasta arasındaki iletişimi kolaylaştırdığını, tedavinin öngörülebilir olduğu algısını artırdığını [4] ve dijital lamina iş akışının daha isabetli olabildiğini [5] bildirmektedir; ancak kanıtlar henüz sınırlıdır [4].

Ekranda görülen tasarım ile ağızda görülen sonuç her zaman aynı olmayabilir. Estetik şikâyeti olan 20 hastanın katıldığı bir çalışmada hastaların %80'i dijital ölçü almayı daha konforlu bulmuş; ancak ağız içi provalardan sonra %65'i, model üzerinde mumla hazırlanan geleneksel tasarımı tercih etmiştir [3]. Bu nedenle tasarımın ağızda denenmesi, karar sürecinin önemli bir adımıdır.

Prova nasıl yapılır?

Kayıt: Yüz ve gülüş fotoğrafları, videolar ve dişlerin ölçüsü (ölçü ya da ağız içi tarama) alınır.
Dijital tasarım: Diş boyları, biçimleri ve orta hat, yüz oranlarına göre planlanır.
Ağız içi prova: Tasarım, hazırlanan kalıpla geçici malzemeye aktarılır ve dişlerin üzerine yerleştirilir. Bu aşamada dişlerde aşındırma yapılmaz.
Değerlendirme: Hasta gülüşünü aynada, konuşurken ve gülerken inceler; fotoğraf ve video çekilir. İstenen değişiklikler tasarıma işlenir.
Hazırlık: Onaylanan prova, dişlerin ne kadar aşındırılacağına rehberlik eder.
Yapıştırma öncesi deneme: Laboratuvardan gelen laminalar yapıştırılmadan önce denenir; hasta onay verdikten sonra kalıcı yapıştırmaya geçilir.

Provada nelere bakılır?

Kontrol	Neye bakılır?
Diş boyu ve biçimi	Dişlerin yüzle estetik uyumu
Orta hat	Ön dişlerin ortası ile yüzün ortasının uyumu
Konuşma	Konuşma sırasında rahatlık
Renk ve yüzey dokusu	Yapıştırma öncesi denemede; ayna karşısında, fotoğraf ve videoyla değerlendirme

Dt. Ahmet Dikici: "Provada en çok diş boyutlarının ve orta hattın yüzle estetik uyumuna ve konuşma sırasındaki rahatlığa bakılır; hastanın onayının ardından kalıcı yapıştırma işlemine geçilir."

Prova dişleri korumaya nasıl yardımcı olur?

Laminanın uzun ömürlü olmasında, aşındırmanın diş minesi sınırında kalması önemlidir [1]. Prova üzerinden planlanan hazırlıkla yapılan 580 laminanın 12 yıl izlendiği bir çalışmada, hazırlıkların %80'inden fazlası mine sınırında kalmıştır. 12 yılda 580 laminadan 42'si başarısız olmuş; ancak hazırlığın minede kaldığı dişlerde laminanın yerinden çıkması ya da kenar sızıntısı nedeniyle başarısızlık görülmemiştir [1].

Porselen laminalar genel olarak uzun ömürlü bir tedavidir. Çalışmaları bir araya getiren 2025 tarihli bir analizde, yaklaşık 10 yıllık takipte feldspatik porselen laminaların %96,13'ü, lityum disilikat (ör. E-max) laminaların %96,81'i ağızda kalmaya devam etmiştir. Malzemeler arasında bu açıdan fark bulunmamıştır; ancak ağızda kalan laminalarda da kırılma, renk ya da kenar sorunları gibi komplikasyonlar görülebilmektedir. Komplikasyon oranı feldspatik porselende lityum disilikata göre daha yüksektir [2].

Prova sırasında hasta gülüşü beğenmezse ne olur?

Dt. Ahmet Dikici: "Sürecin en sağlıklı kuralı şudur: Hasta tam onay vermeden restorasyonlar kesinlikle yapıştırılmaz. Prova aşaması zaten bu geri bildirimleri alıp düzeltmek için vardır."

Hastanın rahatsız olduğu bir nokta varsa (diş boyu, biçimi, rengi, yüzey dokusu ya da açıları) ayna karşısında fotoğraf ve video çekilerek netleştirilir:

Küçük biçim, boy veya açı değişiklikleri ağız içinde hekim tarafından düzeltilir ve tekrar değerlendirilir.
Renk, ana biçim değişikliği ya da büyük düzeltmeler gerekiyorsa, alınan ölçü ve yeni istekleri gösteren fotoğraflar laboratuvara iletilir ve ikinci bir prova planlanır.

Bilinmesi gerekenler

Prova geçicidir; amacı karar vermektir. Geçici malzemenin rengi ve yüzey dokusu porselenden farklıdır; nihai görünüm, laboratuvarda üretilen laminalarla elde edilir.
Lamina her hastaya uygun değildir. Dt. Ahmet Dikici'nin zirkonyum, E-max ve lamina karşılaştırması yazısında anlattığı gibi; dişlerin mevcut durumu, kırık veya aşınma olup olmaması ve diş sıkma alışkanlığı seçim için belirleyicidir.
Lamina tedavisinin aşamaları hakkında ayrıntılı bilgi için lamine diş kaplama sayfasına göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Mock-up (prova) dişlere zarar verir mi?

Aşındırma öncesi provada dişlere herhangi bir işlem yapılmaz. Tasarım, geçici bir malzemeyle dişlerin üzerine yerleştirilir ve sonra çıkarılır.

Dijital tasarım varken ağız içi prova neden gerekli?

Ağız içi provada dişlerin yüzle uyumu, gülüş ve konuşma sırasındaki rahatlık gerçek koşullarda değerlendirilir. Ekranda görülen tasarım ile ağızda görülen sonuç her zaman aynı olmayabilir [3].

Provada beğenmediğim bir şey olursa değiştirilebilir mi?

Evet. Küçük değişiklikler ağız içinde düzeltilir; renk veya büyük biçim değişiklikleri için laboratuvarla ikinci bir prova planlanır. Hasta onay vermeden laminalar yapıştırılmaz.

Prova, dişlerden ne kadar aşındırılacağını etkiler mi?

Evet. Onaylanan prova, hazırlığın sınırlarını belirlemeye rehberlik eder; amaç aşındırmayı mümkün olduğunca diş minesi içinde tutmaktır [1].

Laminalar ne kadar dayanır?

Araştırmalarda porselen laminaların yaklaşık 10 yıllık takipte büyük çoğunluğunun ağızda kaldığı bildirilmiştir; bu sürede kırılma veya renk sorunu gibi komplikasyonlar da görülebilir [2]. Ömrü; ağız bakımına, diş sıkma alışkanlığına ve düzenli kontrollere bağlıdır.

Randevu

Dt. Ahmet Dikici, Meram'daki D Clinic'te hasta kabul etmektedir. Lamina ve gülüş tasarımı değerlendirmesi için: 0 506 006 06 42.

Kaynaklar

[1] Gurel G, Morimoto S, Calamita MA, Coachman C, Sesma N. Clinical performance of porcelain laminate veneers: outcomes of the aesthetic pre-evaluative temporary (APT) technique. International Journal of Periodontics & Restorative Dentistry. 2012;32(6):625–635. PubMed 23057051 (Erişim: 16.10.2026)

[2] Klein P, Spitznagel FA, Zembic A ve ark. Survival and complication rates of feldspathic, leucite-reinforced, lithium disilicate and zirconia ceramic laminate veneers: a systematic review and meta-analysis. Journal of Esthetic and Restorative Dentistry. 2025;37(3):601–619. doi:10.1111/jerd.13351 · PubMed 39523553 (Erişim: 16.10.2026)

[3] Mocelin RC, Penteado MM, Pierre FZ ve ark. Assessment of patient and dentist preference between conventional and digital diagnostic waxing. International Journal of Esthetic Dentistry. 2021;16(3):300–309. PubMed 34319665 (Erişim: 16.10.2026)

[4] Alwabel LK, Alabduljabar WM, Alawfi LK ve ark. Digital smile design and patient-centered outcomes in esthetic restorative dentistry: a systematic review. Cureus. 2025;17(11):e98084. doi:10.7759/cureus.98084 · PubMed 41473620 (Erişim: 16.10.2026)

[5] Ahmed WM, Azhari AA, Sedayo L ve ark. Mapping the landscape of the digital workflow of esthetic veneers from design to cementation: a systematic review. Dental Journal (Basel). 2024;12(2):28. doi:10.3390/dj12020028 · PubMed 38392232 (Erişim: 16.10.2026)